Masz balkon zamiast ogrodu i marzą Ci się własne truskawki? Z tego poradnika dowiesz się, jakie odmiany wybrać, jak je posadzić i jak o nie dbać, by dawały dużo owoców. Poznasz też sposoby zimowania, żeby Twoje truskawki na balkonie cieszyły Cię przez kilka lat.
Jakie odmiany truskawek wybrać na balkon?
Na balkonie najlepiej sprawdzają się truskawki powtarzające owocowanie, które tworzą długie pędy i liczne rozłogi. Dzięki temu mogą zwisać z doniczek lub być prowadzone jako truskawki pnące na kratkach czy stojakach. Zwykłe, polowe odmiany, sadzone na grządkach, zwykle owocują tylko raz i dopiero od drugiego roku, dlatego w pojemnikach wypadają słabiej.
Tak zwane truskawki pnące nie mają wąsów czepnych jak winorośl, więc same się nie przyczepią. Potrzebują podpór, linek albo specjalnego stojaka na truskawki pnące. Dzięki temu długie pędy nie łamią się i nie zalegają na ziemi, a owoce są czystsze i lepiej doświetlone.
Odmiany owocujące od wiosny do jesieni
Jeśli chcesz zbierać owoce przez wiele tygodni, postaw na odmiany, które powtarzają owocowanie od maja do przymrozków. W warunkach balkonowych daje to naprawdę długi sezon z własnymi truskawkami, nawet na niewielkiej przestrzeni.
Bardzo znana jest odmiana 'Albion’. To amerykańska truskawka o dużych, jędrnych owocach, które dojrzewają co około 3 tygodnie w lecie i jesienią. Miąższ jest soczysty, słodko-kwaśny, a mocny wzrost rośliny pozwala prowadzić ją jako truskawkę wysokopienną, z pędami spuszczonymi z wyższego pojemnika.
Odmiany ozdobne i deserowe
Na balkonie liczy się nie tylko smak, ale też wygląd roślin. Wiele nowych odmian łączy plonowanie z silnymi walorami dekoracyjnymi. Takie truskawki spokojnie zastępują typowe rośliny balkonowe, a przy tym dają owoce do jedzenia.
Seria 'Summer Breeze’ to dobry przykład połączenia urody z plonem. Odmiana 'Summer Breeze Rose’ ma półpełne, różowe kwiaty przypominające miniaturowe róże i owocuje od czerwca aż do października. 'Summer Breeze Snow’ tworzy białe kwiaty, ale plonuje równie obficie. Mocno ozdobna jest też truskawka ananasowa 'Gasana’ z jasnoróżowymi kwiatami i bardzo słodkimi owocami. Dla fanów poziomek ciekawa będzie 'Rosana’, która smakiem zbliża się właśnie do poziomki leśnej.
Odmiany odporne i nietypowe
Przy wyborze sadzonek na balkon warto zerknąć na odporność na choroby oraz mrozoodporność. Jeśli planujesz zimować rośliny na zewnątrz, szukaj takich oznaczeń w opisach. Dobrym wyborem jest odmiana 'Temptation’, która dobrze znosi niższe temperatury, dlatego nadaje się na balkon, gdzie zimą nie zawsze da się utrzymać stabilne warunki.
Jeżeli szukasz czegoś nietypowego, zwróć uwagę na ’Pineberry’ – ananasową truskawkę o białych owocach i delikatnym aromacie ananasa, albo 'Pink Panda’ z różowymi kwiatami. Odmiana 'Super Star’ tworzy wyjątkowo długie rozłogi, które efektownie zwisają lub oplatają podpory, dlatego świetnie wygląda w wysokich donicach czy wieżach truskawkowych.
W czym sadzić truskawki na balkonie?
Korzenie truskawek intensywnie się rozrastają, dlatego doniczka na truskawki powinna mieć co najmniej 30 cm głębokości. Zbyt płytki pojemnik ogranicza system korzeniowy, co odbija się na plonie, wielkości owoców i ogólnej kondycji roślin. Zbyt mała ilość ziemi szybciej się też przesusza podczas upałów.
Wybór pojemników jest bardzo szeroki. Możesz sadzić truskawki w skrzynkach balkonowych, dużych donicach okrągłych czy kwadratowych, w podwieszanych doniczkach lub specjalnych wieżach i rurach z otworami. Popularne są także podwieszane doniczki na truskawki wiszące, z których pędy swobodnie zwisają. W rynnach czy koszach wiszących truskawki wyglądają bardzo dekoracyjnie, ale wymagają częstszego podlewania.
Rodzaje pojemników na truskawki balkonowe
Dobór pojemnika warto dopasować do wielkości balkonu, kierunku świata i Twojej wygody. Inne wymagania mają rośliny nad balustradą wystawioną na południe, a inne te stojące w półcieniu przy ścianie.
Najczęściej wybierane rozwiązania to:
- klasyczne skrzynki balkonowe zawieszane na balustradzie,
- głębokie donice stojące przy ścianie lub w kącie balkonu,
- kosze wiszące na truskawki zwisające,
- wysokie i wąskie donice tworzące tzw. wieże truskawkowe.
Każdy pojemnik musi mieć otwory odpływowe. Bez nich woda zbiera się na dnie, korzenie gniją, a roślina zamiera. Warto wybierać doniczki zintegrowane z podstawką, szczególnie w przypadku truskawek wiszących, bo ułatwia to podlewanie „na spodek”, bez moczenia liści i owoców.
Jak przygotować donice i drenaż?
Na dno pojemnika zawsze wsyp warstwę drenażu. Może to być keramzyt, żwirek, drobny tłuczeń ceramiczny czy kawałki starych glinianych doniczek. Dzięki temu nadmiar wody łatwo spływa w dół, a korzenie mają dostęp do powietrza. W płaskich skrzynkach, gdzie ziemi jest niewiele, drenaż ma szczególnie duże znaczenie.
Na drenaż możesz wysypać cienką warstwę substratu torfowego, a potem właściwe podłoże. Ciekawym dodatkiem do ziemi jest TerraCottem – mieszanka nawozu startowego, drobnej lawy wulkanicznej i hydrożelu, który magazynuje wodę. Takie rozwiązanie pomaga ograniczyć przesuszenie i zmniejsza częstotliwość podlewania, co przy balkonach wystawionych na ostre słońce bywa bardzo pomocne.
Jaka ziemia i kiedy sadzić truskawki na balkonie?
Truskawki w pojemnikach mają do dyspozycji niewielką ilość podłoża, dlatego ziemia musi być próchnicza i żyzna. Dobrze sprawdza się uniwersalna ziemia ogrodowa wzbogacona kompostem i torfem ogrodniczym. Dodatek drobnego żwiru lub piasku rozluźnia strukturę, co poprawia przewiewność i odpływ nadmiaru wody.
Odczyn gleby powinien być lekko kwaśny lub obojętny, w zakresie pH 5,5–6,5. W gotowych podłożach do warzyw producenci najczęściej utrzymują taki poziom, więc możesz bez obaw sięgnąć po ziemię oznaczoną jako przeznaczona do warzyw i roślin owocujących.
Kiedy sadzić truskawki balkonowe?
Najbezpieczniejszy termin sadzenia na balkonie to maj, kiedy minie ryzyko większych przymrozków. Jeżeli prognozy zapowiadają spadek temperatury, rośliny trzeba zabezpieczyć agrowłókniną lub przenieść na noc w osłonięte miejsce przy ścianie. Truskawki w małych doniczkach są znacznie bardziej narażone na przemarznięcie niż te rosnące w gruncie.
Sadzonki kupowane w paletach lub małych pojemnikach przesychają w ciągu kilku godzin. Dlatego najlepiej posadzić je jak najszybciej po zakupie. Wysuszone korzenie przyjmują się gorzej, rośliny dłużej chorują i słabiej owocują. Sadzonki typu truskawki frigo, przechowywane zimą w chłodni, można sadzić w różnych terminach, regulując w ten sposób czas zbioru – zwykle owocują około dwóch miesięcy po posadzeniu.
Jak prawidłowo posadzić truskawki w doniczce?
Podczas sadzenia trzeba zadbać o kilka ważnych szczegółów. Najczęstsze błędy to zbyt głębokie posadzenie i zawinięte korzenie. W pojemnikach takie pomyłki bardzo szybko odbijają się na zdrowiu roślin.
Podstawowe zasady sadzenia truskawek w doniczkach wyglądają tak:
- Ułóż na dnie donicy drenaż i wsyp warstwę przygotowanej ziemi.
- Rozprostuj delikatnie korzenie sadzonki, skracając tylko te wyraźnie uszkodzone.
- Umieść roślinę tak, aby serce sadzonki (pąk w środku rozety) znalazło się nad powierzchnią ziemi.
- Dosyp podłoża, lekko je ugnieć i obficie podlej, nie mocząc liści.
Między roślinami zachowaj odstępy około 20 cm. W skrzynkach balkonowych można dodatkowo wyściółkować ziemię słomą. Owoce będą wtedy czystsze, a podłoże dłużej utrzyma wilgoć. Po posadzeniu ustaw doniczki w miejscu dobrze nasłonecznionym, bo w cieniu truskawki słabiej kwitną, a owoce dojrzewają powoli.
Jak pielęgnować truskawki na balkonie?
Udana uprawa truskawek w pojemnikach opiera się na trzech rzeczach: regularnym podlewaniu, umiarkowanym nawożeniu i szybkim reagowaniu na choroby oraz szkodniki. W doniczce niewielkie zaniedbanie szybko daje efekt – rośliny więdną, liście żółkną, owoce drobnieją.
W fazie kwitnienia i zawiązywania owoców truskawki zużywają najwięcej wody. Mały pojemnik nagrzewa się w słońcu, dlatego podczas upałów rośliny na balkonie warto podlewać nawet dwa razy dziennie. Jednocześnie zbyt częste zalewanie prowadzi do gnicia korzeni, dlatego ważne jest sprawdzanie wilgotności ziemi palcem, a nie tylko podlewanie „z zegarka”.
Podlewanie i nawożenie truskawek w doniczkach
Najlepiej podlewać truskawki bezpośrednio na podłoże lub na podstawkę pod donicą. Mokre liście, kwiaty i owoce sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych, takich jak szara pleśń czy mączniak prawdziwy. Zraszanie z góry to częsty błąd, zwłaszcza w gorące dni, gdy wielu osobom wydaje się, że roślina „odżyje” po szybkim prysznicu.
Do nawożenia truskawek balkonowych warto używać nawozów naturalnych. Dobrze sprawdza się biohumus lub inne płynne nawozy do warzyw i roślin owocujących, dodawane do wody wg instrukcji producenta. Ziemię można też wzbogacać wcześniej kompostem, żeby rośliny miały zapas składników na start. Zbyt silne nawożenie mineralne w małej donicy łatwo prowadzi do zasolenia podłoża i uszkodzenia korzeni.
Choroby i szkodniki na balkonie
Chociaż balkon to nie plantacja, choroby i szkodniki pojawiają się tu równie często. Gęsto posadzone rośliny, wilgoć i wysoka temperatura tworzą idealne warunki dla rozwoju patogenów. Najczęściej spotykane są szara pleśń, antraknoza truskawki i mączniak prawdziwy, a z owadów – mszyce.
Warto sięgać po metody naturalne. Przy pierwszych objawach szarej pleśni usuń porażone części roślin i zastosuj oprysk preparatem Bioczos lub środkiem biologicznym Polyversum WP. W walce z mszycami pomagają opryski mydłem potasowym z dodatkiem czosnku i preparaty typu Agrocover. Działają na owady mechanicznie, nie obciążają środowiska i są wygodne w użyciu na małej przestrzeni, jaką jest balkon.
Zagęszczone nasadzenia, mokre liście i brak przewiewu na balkonie bardzo szybko wywołują choroby grzybowe, dlatego podlewanie „na spodek” i lekkie przerzedzanie liści ma ogromne znaczenie.
Jak zimować truskawki na balkonie i w domu?
Truskawki w doniczkach można z powodzeniem przechować przez zimę. Sposób zimowania zależy od tego, czy dysponujesz chłodnym pomieszczeniem, czy rośliny muszą zostać na balkonie. W obu przypadkach chodzi o to, by zabezpieczyć korzenie przed mrozem i nie dopuścić do całkowitego przeschnięcia bryły korzeniowej.
Jeśli masz dostęp do klatki schodowej, garażu lub piwnicy z temperaturą bliską 0°C, możesz przenieść tam donice. Miejsce nie powinno być zupełnie ciemne ani zbyt wilgotne. Rośliny zimujące w takim pomieszczeniu podlewa się co około dwa tygodnie, bardzo delikatnie, tylko po to, by ziemia całkiem nie wyschła.
Zimowanie truskawek na balkonie
Gdy truskawki muszą zostać na zewnątrz, trzeba je dobrze zaizolować. Największym zagrożeniem są nie tyle bardzo niskie temperatury, ile nagłe wahania i przewianie mroźnym wiatrem. Mała ilość ziemi w donicy szybciej przemarza niż grządka w ogrodzie.
Sprawdza się prosty zestaw osłon:
- karton lub skrzynka, do której wstawiasz donice,
- warstwa styropianu lub grubego kartonu na dnie,
- ocieplone boki wyłożone styropianem albo trocinami,
- okrycie z agrowłókniny na wierzchu całej konstrukcji.
Przy dodatnich temperaturach warto na chwilę odsunąć izolację i lekko podlać rośliny. Podczas odwilży ziemia w doniczkach wysycha od wiatru, a przesuszone korzenie gorzej startują wiosną. Z kolei przy odmianach powtarzających owocowanie pędy, które owocowały, warto ściąć jesienią lub wczesną wiosną. Pozwala to roślinom skupić energię na wytworzeniu nowych, silnych pędów.
Truskawki balkonowe utrzymują wysoki plon przez około 2–3 lata, potem dobrze jest wymienić rośliny na nowe, żeby owoce pozostały duże i liczne.
Uprawa truskawek w domu na parapecie
Truskawki można hodować także w mieszkaniu, na dobrze nasłonecznionym parapecie. Najlepsze są okna południowe lub południowo-zachodnie, gdzie rośliny dostają dużo światła. W pomieszczeniu problemem bywa suche powietrze i wysoka temperatura zimą, dlatego ziemię trzeba regularnie kontrolować, aby nie dopuścić do przesuszenia.
W domu szczególnie wygodne są mniejsze doniczki ustawione w rzędzie. Rośliny podlewa się tak samo jak na balkonie – na podstawkę lub bezpośrednio w ziemię, unikając moczenia liści. Przy uprawie parapetowej warto sięgać po odmiany o drobniejszych owocach, które radzą sobie lepiej przy mniejszej ilości światła, oraz po sadzonki truskawek w doniczkach produkcyjnych, już dobrze ukorzenione i gotowe do dalszej uprawy.
