Farba, która całkowicie odcina wilgoć od ściany, nie jest dobrym rozwiązaniem. W wilgotnym pomieszczeniu powłoka powinna odpychać wodę z powierzchni, ale jednocześnie pozostawać paroprzepuszczalna. Najczęściej najlepiej sprawdza się farba lateksowa lub ceramiczna do pomieszczeń wilgotnych, odporna na szorowanie i zawierająca dodatki ograniczające rozwój pleśni.
Dlaczego szczelna farba może zaszkodzić?
Farba tworząca całkowicie nieprzepuszczalną barierę może zatrzymać parę wodną w przegrodzie. Gdy wilgoć nie ma możliwości wydostania się na zewnątrz, w chłodniejszych warstwach ściany może dojść do kondensacji. Z czasem sprzyja to zawilgoceniu podłoża, łuszczeniu powłoki oraz rozwojowi pleśni i grzybów.
Dlatego przy wyborze produktu trzeba rozdzielić dwie cechy. Paroprzepuszczalność oznacza zdolność powłoki do przepuszczania pary wodnej przez ścianę. Hydrofobowość ogranicza natomiast wnikanie ciekłej wody w powierzchnię i ułatwia usuwanie zachlapań. Dobra farba do łazienki powinna łączyć obie właściwości, zamiast „zamykać” wilgoć w murze.
Na jakie cechy farby zwrócić uwagę?
Sam napis „wilgocioodporna” na opakowaniu nie wystarcza. Przed zakupem sprawdź kartę techniczną i informacje dotyczące przeznaczenia produktu. Najważniejsze są następujące parametry:
- Paroprzepuszczalność – powłoka nie powinna utrudniać odprowadzania pary wodnej ze ściany.
- Odporność na szorowanie – w łazience i kuchni przydatna jest wysoka odporność, zwykle oznaczana klasą I lub II według deklaracji producenta.
- Odporność na środki czyszczące – powierzchnia powinna wytrzymać regularne mycie bez szybkiego matowienia i łuszczenia.
- Dodatki przeciwgrzybicze – mogą ograniczać rozwój mikroorganizmów na powłoce, ale nie usuwają przyczyny zawilgocenia.
- Niska zawartość LZO – ma znaczenie dla jakości powietrza podczas i po malowaniu.
- Potwierdzenie bezpieczeństwa – przydatną informacją jest deklaracja właściwości oraz, gdy produkt ją posiada, Atest PZH.
W farbach przeznaczonych do wilgotnych pomieszczeń mogą występować aktywne składniki, takie jak srebro (Ag) i cynk (Zn), a także inne biocydy. Ich obecność należy oceniać na podstawie karty technicznej, ponieważ sam opis marketingowy nie określa zakresu ani trwałości działania. Dodatki tego typu wspierają ochronę powłoki, lecz nie zastępują wentylacji, osuszania ani naprawy przecieku.
| Rodzaj farby | Odporność na szorowanie | Paroprzepuszczalność | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Akrylowa | Zależna od produktu, często niższa niż w farbach lateksowych | Zwykle dobra, zgodnie z kartą techniczną | Do mniej obciążonych powierzchni, jeśli producent dopuszcza stosowanie w wilgotnych pomieszczeniach |
| Lateksowa | Zwykle wysoka, przeznaczona do częstego mycia | Może być dobra, ale trzeba sprawdzić konkretny produkt | Łazienki, kuchnie i pralnie, gdy ma oznaczenie do pomieszczeń wilgotnych |
| Ceramiczna | Wysoka, często z twardą i łatwą do czyszczenia powłoką | Zależna od receptury i deklaracji producenta | Ściany narażone na zabrudzenia, szorowanie i częste czyszczenie |
Farba lateksowa jest odmianą farby akrylowej, w której spoiwo tworzą żywice. Nazwa nie powinna jednak zastępować analizy parametrów. Dwie farby tego samego typu mogą różnić się odpornością na wodę, szorowanie i działanie środków czyszczących.
Jak przygotować ścianę przed malowaniem?
Nawet dobra farba nie będzie trwała, jeśli zostanie naniesiona na wilgotne, zatłuszczone albo zagrzybione podłoże. Przygotowanie powierzchni wykonaj w następującej kolejności:
- Usuń przyczynę zawilgocenia – sprawdź wentylację, przecieki, nieszczelności i miejsca wychłodzone. Przy dużych wykwitach potrzebne może być osuszanie lub ocena izolacji termicznej.
- Oczyść ogniska pleśni – zastosuj środek przeznaczony do usuwania grzybów i postępuj zgodnie z jego instrukcją. Samo zamalowanie plam nie usuwa zarodników ani przyczyny problemu.
- Umyj i odtłuść powierzchnię – usuń kurz, osady, tłuszcz oraz luźne fragmenty starej powłoki, zwracając uwagę na narożniki i okolice umywalki.
- Zagruntuj podłoże – dobierz grunt do rodzaju ściany. Podłoża chłonne wymagają wyrównania chłonności, a gładkie lub słabo przyczepne mogą potrzebować preparatu zwiększającego przyczepność.
- Pozostaw ścianę do pełnego wyschnięcia – czas schnięcia zależy od podłoża, temperatury, wilgotności i instrukcji producenta. Malowanie zbyt wcześnie zwiększa ryzyko odspajania powłoki.
Po przygotowaniu gładkiej ściany można użyć wałka z krótkim włosiem, a przy krawędziach i trudno dostępnych miejscach pędzla. Farbę nakładaj zgodnie z zalecaną liczbą warstw i zachowuj przerwy potrzebne do wyschnięcia poprzedniej.
Kiedy przyda się lakier bezbarwny?
W strefach narażonych na bezpośrednie zachlapanie – na przykład przy umywalce, zlewie lub blacie kuchennym – dodatkową ochronę może zapewnić bezbarwny lakier akrylowy. Ułatwia on mycie powierzchni i ogranicza wnikanie wody w powłokę.
Nie każdy lakier nadaje się jednak do wilgotnego pomieszczenia. Wybierz produkt, którego karta techniczna potwierdza odporność na wodę, możliwość stosowania w danym miejscu oraz zachowanie paroprzepuszczalności. Lakier nie zastąpi hydroizolacji w strefie prysznica ani naprawy nieszczelnej instalacji.
Farba nie zastąpi wentylacji
Sprawna wentylacja grawitacyjna lub mechaniczna jest warunkiem trwałej ochrony ścian. Para powstająca podczas kąpieli, gotowania czy suszenia prania musi być odprowadzana z pomieszczenia. Brak wymiany powietrza może doprowadzić do rozwoju pleśni nawet wtedy, gdy zastosujesz farbę z dodatkami przeciwgrzybiczymi.
Wybieraj więc powłokę paroprzepuszczalną, hydrofobową i odporną na szorowanie, przygotuj podłoże bez pośpiechu oraz sprawdź informacje w karcie technicznej. Unikaj szczelnego zamykania wilgotnej ściany i malowania na niedoschniętej powierzchni.
